ریزش مو: ۹ علت اصلی و راهکارهای علمی برای کاهش آن
هر تار مو چرخهٔ زندگی خودش را دارد: رشد، استراحت و ریزش. در هر لحظه حدود ۹۰ درصد موهای شما در فاز رشد و ۱۰ درصد در فاز استراحت هستند. وقتی این تعادل به هم بخورد، ریزش محسوس می شود.
۹ علت شایع ریزش مو
۱. ژنتیک (آلوپسی آندروژنیک)
شایع ترین علت. در مردان با عقب رفتن خط رویش و در زنان با کم پشت شدن فرق سر بروز می کند. این نوع ریزش تدریجی و پیش رونده است و با محصولات آرایشی متوقف نمی شود.
۲. کم خونی و کمبود آهن
یکی از شایع ترین علل قابل درمان، به ویژه در زنان. فولیکول مو برای رشد به اکسیژن نیاز دارد و کمبود آهن این رسانش را مختل می کند. با یک آزمایش فریتین ساده می تواند کم خونی خود را تشخیص دهید.
۳. اختلالات تیروئید
هم کم کاری و هم پرکاری تیروئید می توانند باعث ریزش مو شوند. معمولاً با علائم دیگری مثل خستگی، تغییر وزن و تغییر خلق همراه است.
۴. استرس شدید
استرس جسمی یا روحی شدید موها را زودتر از موعد وارد فاز استراحت می کند. نکتهٔ مهم: ریزش معمولاً ۳ تا ۶ ماه بعد از رویداد استرسزا شروع می شود، برای همین خیلی ها ارتباط را متوجه نمی شوند.
۵. کمبود ویتامین و پروتئین
مو عمدتاً از کراتین (یک پروتئین) ساخته شده. رژیم های سخت لاغری و کمبود روی، بیوتین و ویتامین D مستقیماً روی کیفیت و تعداد مو اثر می گذارند.
۶. آسیب مکانیکی و حرارتی
سشوار داغ، اتو، دکلره، بستن محکم مو و شانه کردن موی خیس باعث شکستن تار مو می شوند. این ریزش نیست، شکستگی است — ولی نتیجه اش شبیه است.
۷. تغییرات هورمونی
بارداری، زایمان، قطع قرص ضد بارداری، یائسگی و سندرم تخمدان پلی کیستیک همگی می توانند الگوی رشد مو را تغییر دهند.
۸. بیماری های پوست سر
شورهٔ شدید، درماتیت سبورئیک و پسوریازیس با ایجاد التهاب مزمن در فولیکول، رشد مو را مختل می کنند. درمان پوست سر در این موارد مقدم بر هر چیز است.
۹. داروها
برخی دارو های فشار خون، ضد افسردگی، رقیق کنندهٔ خون و شیمی درمانی باعث ریزش مو میشوند.
مهم: ریزش مو یک نشانه است، نه یک بیماری. تا وقتی علت را پیدا نکنید، هیچ محصولی نتیجهٔ پایدار نمی دهد. اگر ریزش شدید یا ناگهانی است، اول آزمایش خون بدهید.
چه کاری واقعاً کمک می کند؟
- پروتئین کافی در رژیم غذایی — روزانه حداقل ۰.۸ گرم به ازای هر کیلو وزن بدن
- سلامت پوست سر — شورهٔ درمان نشده یعنی التهاب مزمن فولیکول
- کاهش آسیب حرارتی — سشوار را با دمای پایین و فاصلهٔ مناسب استفاده کنید
- شانه کردن صحیح — هرگز موی خیس را با برس شانه نکنید؛ از شانهٔ دندانه درشت استفاده کنید
- نبستن محکم مو — دم اسبی سفت به مرور باعث ریزش کششی می شود
- ماساژ پوست سر — گردش خون پوست سر را بهبود می دهد
انتظار واقع بینانه از محصولات
شامپوها و سرم های تقویت کننده روی محیط رشد مو اثر می گذارند: پوست سر را سالم نگه می دارند، تار مو را مستحکم می کنند و از شکستگی جلو گیری می نمایند. این یعنی مو های موجود کمتر می ریزند — نه اینکه فولیکول مردهٔ ژنتیکی دوباره فعال شود.
محصولات تقویت کننده و ضد ریزش لوویا
پرسش های متداول
روزی چند تار مو ریزش طبیعی است؟
بین ۵۰ تا ۱۰۰ تار در روز کاملاً طبیعی است. اگر موقع شانه زدن یا حمام مقدار محسوسی بیشتر میبینید، یا پوست سرتان از لابهلای مو دیده میشود، وقت بررسی است.
آیا شامپو می تواند ریزش مو را متوقف کند؟
بستگی به علت دارد. شامپو روی ریزشهای ناشی از شکنندگی، خشکی و التهاب پوست سر مؤثر است. اما ریزش ژنتیکی یا هورمونی با شامپو متوقف نمیشود و به درمان پزشکی نیاز دارد.
ریزش بعد از زایمان یا بیماری طبیعی است؟
بله. به آن تلوژن افلوویوم میگویند؛ استرس شدید جسمی باعث میشود تعداد زیادی از موها همزمان وارد فاز ریزش شوند. معمولاً ۳ تا ۶ ماه بعد از عامل استرسزا رخ میدهد و خودبهخود برطرف میشود.
